İdrarla çalışan lamba ürettiler

Kolombiya’da bir yenilenebilir güç şirketi idrarla çalışan lamba üretti. E-Dina isimli şirket, eseri ülkedeki güç şebekesinden bağımsız mahallî topluluklar için tasarladı. Lamba, tuzlu su ile acil durumlarda ise idrarla çalışıyor.

E-Dina, mahallî topluluklarda güneş lambalarına alternatif olarak tuzlu suyu elektriğe dönüştüren kablosuz bir lamba geliştirdi. WaterLight‘ın 45 güne kadar ışık yayması için beşerler, 500 mililitre deniz suyuyla yahut idrarla dolduruyor. Bununla birlikte aygıt, küçük güç jenaratörü vazifesi görüyor. USB girişiyle bir cep telefonunu yahut diğer bir küçük aygıtı şarj ediyor.

Bu taşınabilir aygıt, hava durumuna bağlı olan güneş gücü için de bir alternatif. Projenin ortağı Wunderman Thompson Kolombiya’nın yaratıcı yöneticisi Pipe Ruiz Pineda, eseri anlattı. Pineda, “WaterLight, güneş güçlü fenerlerden daha verimli olabilir zira anında yenileniyor. Suyla doldurduktan sonra güç dağıtımı çabucak gerçekleşiyor. Güneş fenerlerinin pilleri, güneş gücünü alternatif güce dönüştürerek şarj eder. Ayrıyeten sırf güneş varsa işe yarıyor. Ancak WaterLight hava şartlarına gereksinim duymuyor.” dedi.

İdrarla çalışan lamba WaterLigh’ın stratejisi 

Pekala WaterLight nasıl çalışıyor? Eser, iyonizosyon yoluyla güç üretiyor. Bu, tuzlu sıvıdaki elektrolitlerin elektrik üretmek için lambadaki magnezyum ve bakır plakalarla tepkiye girmesidir. Üstelik aygıt, günde 24 saat güç veriyor. E-Dina, evvelki teknolojilerden daha uzun süren bu iyonizasyon sistemini geliştirdi ve patentini aldı.

Tuzlu su ve idrarla çalışan lamba, bir telefonu da şarj edebiliyor. Foto; E-Dina

Lambanın kasası Urapan ağacından. Aygıtın tabanına entegre edilmiş bir devre ve üstte iyonizasyon sırasındaki hidrojen gazını dışarı atarken sıvının akması için delikli bir kapak var. Tuz parçacıkları buharlaştıktan sonra su, yıkama yahut paklık için yine kullanılabiliyor. Bu sayede lambayı boşaltabiliyor ve yine doldurabiliyorlar. Ayrıyeten, kabilenin zanaatkâr bayanları da klasik sembolleri ahşap kasaya işledi.

Lamba Suriye üzere bölgeler için de alternatif

E-Dina, WaterLight’ı Kolombiya’nın Venezuela hududundaki Wayúu kabilesi için özel olarak tasarladı. Kabile, Güney Amerika’nın en kuzey ucunda güç sisteminden bağımsız yaşıyor. Bölgenin dört bir yanı, WaterLight’ın güç kaynağı Karayip Denizi ile çevrilidir.

WaterLight’ın aydınlatması epey düzgün. Ortalama bir lamba ömrü boyunca yaklaşık 5 bin 600 saat güç sağlıyor. Çoklukla kullanım sıklığına nazaran 2 ila 3 yıl çalışıyor. Foto; E-Dina

Wunderman Thompson, kullanım ömrü bitince lambanın büsbütün geri dönüştürüleceğini açıkladı. Hedef, elektriksiz yaşayan 840 milyon insanın muhtaçlığını karşılamak. Şirket, dünya çapında WaterLight’ın çeşitli versiyonlarını piyasaya sürecek. Eser, elektrik ağlarına sahip olmayan ama kıyı şeridine erişen yerler için alternatif. Örneğin, Suriye, Sierra Leone ve Somali üzere yerlerde faydalı olacaktır.

Sanatçı Olafur Eliasson’un Little Sun projesi, 2012’den beri güce sonlu erişimi olan insanlara küçük güneş lambaları sağlıyor. Geçtiğimiz yıl, Google’ın kardeş şirketi Loon da misal bir proje başlattı. Kenya’nın uzak bölgelerine güneş gücüyle çalışan 35 balon yerleştirdiler. Bu balonlar İnternet hizmeti sağlamakta.