Büyük Patlama’ya ilişkin yeni bilgiler ortaya çıktı

Kopenhag Üniversitesinden araştırmacılar, Big Bang’in (Büyük Patlama) birinci mikrosaniyesine ışık tuttu. Araştırmacılar, CERN’de kuark-gluon plazmasını oluşturarak inceledi. Kuark-gluon plazmasını bilim insanları, Büyük Patlama’nın birinci mikrosaniyesinde ortaya çıkan unsur hali olarak kabul ediyor. Çalışmanın bulguları, bugün bildiğimiz formuyla kainatın evrimine ait yapbozun bir kesimini sağlıyor.

Bilim insanları tarafından merak edilen ve uzun yıllardır karşılık aranan Büyük Patlama yani Big Bang teorisi ile ilgili NASA tarafından yürütülen SPHEREx misyonunda yeni bir basamağa gelindi.

Büyük Patlama ve kuark-glukon plazması

Yaklaşık 14 milyar yıl evvel, cihanımız çok daha sıcak ve ağır iken radikal halde dönüştü. Bilim insanları bu sürece Big Bang ismini veriyor. Bu süratli genişlemenin bugün bildiğimiz parçacıkları, atomları, yıldızları, galaksileri ve hayatı oluşturduğunu biliyoruz. Lakin bunların nasıl gerçekleştiğinin detaylarını hala anlamış değiliz.

Quark-Gluon Plazma (QGP), Büyük Patlama ‘nın birinci 0.000001 saniyesinde mevcuttu. Akabinde genişlemeyle ortadan kayboldu. Lakin Kopenhag Üniversitesi araştırmacıları bu maddeyi incelemenin bir yolunu buldu. Avrupa Nükleer Araştırma Örgütünün (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısında plazmayı oluşturarak incelediler.

Kopenhag Üniversitesi Niels Bohr Enstitüsünden Doçent Dr. You Zhou, açıklama yaptı. Zhou, “Çarpıştırıcı, plazmadaki iyonları neredeyse ışık süratiyle ayırdı. Bu, kuark-gluon plazmasının, kendi hususundan atomlardaki çekirdeklere ve ömrün yapı taşlarına nasıl dönüştüğünü görmemizi sağladı.” dedi.

Akabinde Dr. Zhou, “Önce kuarklar ve gluonlardan oluşan plazma, kainatın sıcak genişlemesiyle ayrıldı. Daha sonra kuark modülleri, hadronlar olarak tekrar biçimlendi. Üç kuarklı bir hadron, atom çekirdeğinin bir kesimi olan bir proton oluşturur. Bu çekirdekler dünyayı, kendimizi ve bizi çevreleyen cihanı oluşturan yapı taşlarıdır.” halinde konuştu.

Araştırmacılar, Büyük Hadron Çarpıştırıcısının yanı sıra bir algoritma geliştirerek incelemeyi sürdürdü. Bu algoritma ile daha fazla üretilen parçacığın toplu genişlemesini tek seferde inceleme fırsatı yakaladılar. Elde ettikleri sonuçlar, QGP’nin daha evvel akıcı bir sıvı form olduğunu ve vakitle biçimini daima değiştirerek kendisini başka unsurlardan ayırdığını gösterdi.

Bu hususta Zhou, “Uzun vakittir araştırmacılar plazmanın bir cins gaz olduğunu düşünüyordu. Lakin çalışmamız, QGP’nin akıcı ve su üzere yumuşak bir dokuya sahip olduğunu gösterdi.” dedi.

Kopenhag Üniversitesi araştırmacıları, çalışmayı hakemli bilim mecmuası Physics Letter B‘de yayımladı.