78 bin yıllık cenaze töreni keşfedildi

Afrika’da bilinen en eski cenaze merasimi, yaklaşık 78 bin yıl evvel ölen 3 yaşındaki bir çocuğa ilişkin. Keşif, bölgedeki insanların o sırada ölülerini nasıl önemsediklerine ışık tutuyor.

3 yaşındaki bir çocuğun kalıntıları, Afrika’da bilinen en eski cenaze merasimi olarak kayıtlara geçti. 2017’de arkeologlar, Kenya’da Panga ya Saidi isimli mağarada bir iskeletin doruğunu ortaya çıkardı. Kalıntılar o kadar kırılgandı ki, kemiklerin etrafındaki bir tortu bloğunu bozmadan çıkardılar. Akabinde kalıntıları, isimli araştırma için İspanya’daki Ulusal İnsan Evrimi Araştırma Merkezine (CENIEH) gönderdiler.

Tortu çocuğun kemiklerini bugüne ulaştırdı

CENIEH’den María Martinón-Torres çalışmaya ait konuştu. Martinón-Torres, “Orada gerçekte neler olup bittiğini bir yıl sonrasına kadar bilmiyorduk. Bu tortu bloğu bir çocuğun bedenini tutuyordu.” dedi.

Mtoto’nun Kenya’daki hafriyat alanında keşfedildiği andaki özgün pozisyonunun tekrar inşası.

Araştırmacılar çocuğa Svahili lisanında “çocuk” manasına gelen Mtoto ismini verdi. Tahliller, çocuğun yaklaşık 78 bin yıl evvel gömüldüğünü gösterdi. Çalışmanın ehemmiyetini araştırmacılar, Afrika’da bulunan en eski kasıtlı cenaze merasimi olarak açıkladı.

Araştırmacılar, kalıntıları tahlil etti. Kalıntıları çevreleyen tortu, çocuğun kasıtlı olarak kazılmış bir çukura yerleştirildiğini ve mağara tabanından tortu ile örtüldüğünü ortaya çıkardı. Çocuğun bacaklarını göğsüne kadar çekerek yan yatırmışlardı. Beden çürürken, birkaç kıymetli kemik dışında Mtoto’nun kemiklerinin birden fazla mezardaydı.

Köprücük kemiği ve üstteki iki kaburga, bir kefenle sıkıca bağlanmış bir gövdeye mahsus biçimde yer değiştirmişti. Ayrıyeten takım, Mtoto’nun başında, başı yastığa yerleştirilmiş bir cesedin karakteristik eğimini gözlemlediler. İşte bu iki durum, kasıtlı bir cenaze merasimine işaret ediyor. Üstelik ekseriyetle arkeolojik kalıntılardan kanıtlanması zordur.

Cenaze Orta Taş Devri’ne ait 

Mtoto’nun cenazesi, Afrika’da bir dizi çağdaş insanın geliştiği, kabaca 300 bin ila 30 bin yıl öncesine uzanan Orta Taş Devri’nde gerçekleşti. Araştırmacılar, Afrika’da cenaze merasimlerine dair birinci delilleri nadiren keşfediyor. Daha evvel Güney Afrika’daki Border mağarasında bir bebek mezarı buldular. Araştırmacılar yaklaşık 74 bin yıl öncesine tarihledi. Bir başka örnek ise Mısır’ın Taramsa Tepesi’nde keşfettikleri bir mezardı. Bilim insanları bu mezarın ise 69 bin yıl önceye ilişkin yaklaşık 9 yaşındaki bir çocuğun cenazesi olduğunu açıklamıştı. Fakat bu devirlerde yetişkin mezarları ise tespit edemediler.

Bir sanatçı, çocuğun gömülme konumunu resmetti.

Afrika’daki çağdaş insanların cenaze merasimlerinin Avrasya’daki Neandertallerden ve çağdaş insanlardan farklı olduğunu gösteriyor. Ayrıca  yaklaşık 120 bin yıl evvel ölülerini çoklukla gömdüğünü gösteriyor. Durham Üniversitesinden Paul Pettitt, “Bu epeyce paradoks.” dedi.